بررسی نقش نوآوری بر ارتقا قابلیت فنآوری در عملکرد سازمانی (مطالعه موردی: بانک کشاورزی)
کلمات کلیدی:
نوآوری, ارتقا قابلیت فنآوری, عملکرد, سازمان, بانک کشاورزیچکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر نوآوری بر ارتقای قابلیتهای فناوری و بهبود عملکرد سازمانی در بانک کشاورزی تهران بزرگ است. این پژوهش از نوع کاربردی و به روش توصیفی–پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل 500 نفر از مدیران ستادی و مدیران ارشد شعب بانک کشاورزی تهران بزرگ بود که بر اساس جدول مورگان، 217 نفر با روش نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه محققساخته 64 سؤالی بود که روایی آن از طریق روایی محتوایی و سازهای و پایایی آن با آلفای کرونباخ تأیید شد (α > 0.70). برای تحلیل دادهها و آزمون مدل مفهومی از روش معادلات ساختاری و نرمافزارهای LISREL و PLS استفاده گردید. نتایج نشان داد محرکهای خارجی تأثیر مثبت و معناداری بر محرکهای داخلی، نوآوری باز و نوآوری بسته دارند. محرکهای داخلی نیز بر نوآوری بسته اثر مثبت و معنادار داشتند اما بر نوآوری باز بیتأثیر بودند. نوآوری باز تأثیری بر قابلیتهای فناوری نداشت، در حالیکه نوآوری بسته تأثیر مثبت و معناداری بر قابلیتهای فناوری داشت. همچنین، قابلیتهای فناوری بر پذیرش فناوری تأثیر مثبت و قوی داشتند و پذیرش فناوری نیز رابطه مثبت و معناداری با عملکرد سازمانی نشان داد. ضرایب مسیر به ترتیب 0.71، 0.351، 0.721، 0.347، 0.86، 0.973 و 0.951 و آمارههای t همگی بالاتر از 1.96 بودند که تأیید فرضیهها را نشان دادند. نتایج پژوهش نشان داد نوآوری، بهویژه نوآوری بسته، نقش مؤثری در ارتقای قابلیتهای فناوری و بهبود عملکرد سازمانی دارد. توسعه و پذیرش فناوریهای نوین در بانکها موجب افزایش بهرهوری و کارایی عملکردی میشود. پیشنهاد میشود مدیران بانکها با ایجاد فرهنگ نوآوری و تقویت محرکهای داخلی و خارجی، بستر لازم برای ارتقای فناوری و بهبود عملکرد سازمانی را فراهم آورند.
دانلودها
مراجع
Barzegar, K. (2019). Management Information Systems and Organizational Performance. Scientific Information Journal, 24(2), 37-41. https://elmnet.ir/doc/80613-13661
Dimitrios, K., Katerina, G., & Dimitrios, S. (2019). The relationship between EFQM enablers and business performance: The mediating role of innovation. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(4), 684-706. https://doi.org/10.1108/JMTM-06-2018-0166
Ghanbari Nejad, A. S. M., & Mohammadi, A. A. (2019). Investigating the Impact of Technology Management and R&D (Comprehensive Innovation Management) on Organizational Performance in terms of Innovation and Quality. Innovation and Creativity in the Humanities, 2(12), 15-26. https://sid.ir/paper/223295/en
Giesen, E., Saul, J. B., Ragna, B., & Amy, B. (2019). Three ways to successfully innovate your business model. Strategy & Leadership, 35(6), 27-33. https://doi.org/10.1108/10878570710833732
Indrawati, H. (2020). Barriers to technological innovations of SMEs: how to solve them? International Journal of Innovation Science, 12(5), 545-564. https://doi.org/10.1108/IJIS-04-2020-0049
Kamal, M. M. (2019). IT innovation adoption in the government sector: identifying the critical success factors. Journal of Enterprise Information Management, 19(2), 192-222. https://doi.org/10.1108/17410390610645085
Kharidar, F., & Pouya, A. (2016). A Taxonomy of Supplier Selection Strategies and Their Business Performance (Case Study: Tile and Ceramic Companies). Commercial Research Journal(80), 121-149. https://pajooheshnameh.itsr.ir/article_24065.html?lang=en
Kurpayanidi, K. (2021). National innovation system as a key factor in the sustainable development of the economy of Uzbekistan. E3s Web of Conferences, https://doi.org/10.1051/e3sconf/202125805026
Marin Idarraga, D. A., Hurtado González, J. M., Cabello Medina, C., & Sabidussi, A. (2025). Ambidexterity and innovation: a systematic and meta-analytic approach to mediating effects on performance. Technology Analysis & Strategic Management, 1-18. https://doi.org/10.1080/09537325.2025.2464885
Mohajerani, H., Karimi, F., & Ali, N. M. (2019). Identifying the Components of Open Innovation and Presenting a Model for Implementing Open Innovation in Universities. Scientific Journal of Innovation and Creativity in the Humanities, 9(2), 199-226. https://sid.ir/paper/223240/en
Mohtaram, A., Khodadad Hosseini, S. H., & Elahi Shanbe, S. (2020). Presenting a Framework for the Architecture of Information Technology Innovation System with an Emphasis on Technology Diffusion. Majlis and Rahbord, 21(79), 121-129. https://nashr.majles.ir/article_31.html?lang=en
Morawska-Jancelewicz, J. (2022). The role of universities in social innovation within quadruple/quintuple helix model: Practical implications from polish experience. Journal of the Knowledge Economy, 13(3), 2230-2271. https://doi.org/10.1007/s13132-021-00804-y
Ogbara, S., & Chukwunwa, C. (2025). Effect of Managerial Competencies on Small Medium Enterprise Creation in Awka South Local Government Area. TECHNOVATE: Journal of Information Technology and Strategic Innovation Management, 2(2), 70-77. https://doi.org/10.2139/ssrn.5204862
Rahman, M. A., & Saba, N. A. (2025). Driving Sustainable Business Performance through Green HRM: Examining the Mediating Roles of Green Technology Innovation and Green Organizational Culture. Golden Ratio of Human Resource Management, 5(2), 501-516. https://doi.org/10.52970/grhrm.v5i2.1326
Satalkina, L., & Steiner, G. (2020). Digital entrepreneurship and its role in innovation systems: A systematic literature review as a basis for future research avenues for sustainable transitions. Sustainability, 12(7), 2764. https://doi.org/10.3390/su12072764
Shojaaan, A., Taghavifard, S. M. T., Elyasi, M., & Mohammadi, M. (2020). Presenting a Model of Technological Innovation System in the Field of Iran's E-Governance. Improvement Management, 31(31), 11-38. https://www.behboodmodiriat.ir/article_90765.html?lang=en
Swarnalatha, M., Mukherjee, S., Mahabub, M. M., Sen, P. C., & Agrawal, P. N. (2025). The Role of Exponential Technologies to Propel Disruptive Innovation Under the Mediating Influence of Strategic Leadership. 407-436. https://doi.org/10.4018/979-8-3693-7175-6.ch017
Texeira-Quiros, J., Justino, M. R., Antunes, M. G., Ribeiro Bucharreira, P., & de Trindade Nunes, A. (2022). Effects of Innovation, Total Quality Management, and Internationalization on Organizational Performance of Higher Education Institutions. Frontiers in psychology, 13, 869638. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.869638
Wang, S., & Zhang, H. (2025). Enhancing SMEs sustainable innovation and performance through digital transformation: Insights from strategic technology, organizational dynamics, and environmental adaptation. Socio-Economic Planning Sciences, 98, 102124. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.102124
Xu, B., & Lin, B. (2025). Green credit and green technology innovation: Impact mechanism and nonlinear effect test. Environmental Impact Assessment Review, 110, 107652. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2024.107652
Yin, S., Zhang, N., Ullah, K., & Gao, S. (2022). Enhancing digital innovation for the sustainable transformation of manufacturing industry: a pressure-state-response system framework to perceptions of digital green innovation and its performance for green and intelligent manufacturing. Systems, 10(3), 72. https://doi.org/10.3390/systems10030072
Zeb, A., Fazal, A., Khawar, H., Safi, A., Rabnawaz, M., & Zeb, F. (2020). The competing value framework model of organizational culture, innovation and performance. Business Process Management Journal. https://www.emerald.com/bpmj/article-abstract/27/2/658/258048/The-competing-value-framework-model-of?redirectedFrom=fulltext
Zou, Y., Kuek, F., Feng, W., & Cheng, X. (2025). Digital learning in the 21st century: trends, challenges, and innovations in technology integration. Front. Educ, 10, 1562391. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1562391
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2026 الهه یزدان پناه (نویسنده); علیرضا رزقی رستمی; رشید ذوالفقاری زعفرانی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
