ارائه مدل مدیریت دانش کارآفرینان بیننسلی در پارکهای علم و فناوری
کلمات کلیدی:
مدیریت دانش, کارآفرینی بیننسلی, انتقال دانش, یادگیری بیننسلی, پارکهای علم و فناوری, تحلیل مضمونچکیده
هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی جامع برای تبیین ابعاد، مؤلفهها و سازوکارهای مدیریت دانش کارآفرینان بیننسلی در پارکهای علم و فناوری بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و اکتشافی بود که با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکتکنندگان پژوهش را خبرگان و صاحبنظران حوزههای مدیریت دانش، کارآفرینی، نوآوری، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان تشکیل دادند که به روش نمونهگیری هدفمند و بر اساس تخصص علمی و تجربه اجرایی مرتبط انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق بهصورت حضوری و آنلاین گردآوری شد و مصاحبهها تا دستیابی به اشباع نظری با 16 مشارکتکننده ادامه یافت. مدت هر مصاحبه 45 تا 90 دقیقه بود. مصاحبهها بهصورت کلمهبهکلمه پیادهسازی و پس از بازخوانی مکرر، واحدهای معنایی استخراج و در قالب کدهای پایه، مضامین سازماندهنده و مضامین فراگیر تحلیل و طبقهبندی شدند. تحلیل مضمون به شناسایی 13 مضمون سازماندهنده و هشت مضمون فراگیر منجر شد. مضامین فراگیر شامل بسترهای انسانی و ارتباطی مدیریت دانش بیننسلی، فرهنگ سازمانی دانشمحور و نوآور، رهبری و حکمرانی دانشی در اکوسیستم کارآفرینی، مدیریت و انتقال دانش تجربی کارآفرینان، زیرساختهای ساختاری و شبکهای مدیریت دانش، همافزایی نسلی در توسعه نوآوری و فناوری، اکوسیستم هوشمند یادگیری و نوآوری، و موانع و چالشهای مدیریت دانش بیننسلی بودند. تحلیل روابط میان مضامین نشان داد که اعتماد، تعامل و یادگیری دوسویه زیربنای جریان دانش هستند؛ فرهنگ و رهبری دانشی این جریان را تقویت میکنند؛ مستندسازی و انتقال دانش ضمنی از اتلاف سرمایه دانشی جلوگیری میکند؛ و تلفیق تجربه مدیریتی نسلهای پیشین با دانش فناورانه و چابکی نسلهای جدید، زمینه خلق نوآوری و مزیت رقابتی را فراهم میسازد. در مقابل، پنهانسازی دانش، رقابت ناسالم، مقاومت در برابر تغییر و شکافهای نسلی بهعنوان مهمترین عوامل بازدارنده شناسایی شدند. مدیریت دانش کارآفرینان بیننسلی در پارکهای علم و فناوری فرآیندی چندسطحی، دوسویه و اکوسیستمی است که اثربخشی آن به همافزایی میان اعتماد و تعاملات انسانی، فرهنگ و رهبری دانشمحور، ساختارهای منعطف، شبکههای دانشی، انتقال دانش تجربی و قابلیتهای فناورانه نسلهای مختلف وابسته است؛ بنابراین، مدل ارائهشده میتواند چارچوبی برای حفظ سرمایه دانشی، تقویت یادگیری بیننسلی، توسعه نوآوری و ارتقای پایداری اکوسیستمهای کارآفرینی فراهم کند.
دانلودها
مراجع
Abdoli, M., Yazdkhasti, A., Aghahosseini, T., & Ramezanian, H. (2024). Designing a Model for Evaluating the Effectiveness of Professional Development Management Training Courses at Farhangian University. Quarterly Journal of Applied Educational Leadership, 5(Special Issue: Leadership in Higher Education), 94-112.
Akkaya, B. (2023). School principals' empowering leadership behaviors the effect of teachers on their professional development self-efficacy. International Journal of Eurasian Education and Culture, 8(20), 16-58. https://doi.org/10.35826/ijoecc.659
Asadi, M., Khorshidi, A., Barzegar, N., Faghih Aram, B., & Doshmanziari, E. (2022). A Model of Human Resource Career Development in Upper Secondary Education in Markazi Province.
Berhanu, K. Z. (2025). Strategies principals used to develop teachers' psychological empowerment in primary schools, Ethiopia: qualitative study. Current Psychology, 44(2), 864-881. https://doi.org/10.1007/s12144-025-07566-9
Çevik, M. S., & Doğan, E. (2025). Is there a significant relationship between the empowering leadership behaviors of school principals and the psychological resilience of teachers? Understanding the moderating effects of gender and length of time spent with the school principal. BMC psychology, 13(1), 17. https://doi.org/10.1186/s40359-024-02330-3
Ebrahimi, H., Yazdkhasti, A., & Sadeghi Arani, Z. (2025). Identifying and Ranking the Components of Continuous Professional and Ethical Development of School Principals Based on the Fundamental Transformation Document. Research in Islamic Education Issues, 1(1), 3-26.
Erfiyana, E., Kartika, I., & Arifudin, O. (2026). Transformational Leadership of School Principals in Developing Islamic Education in Elementary Madrasahs. International Journal Of Science Education and Technology Management (IJSETM), 5(1), 32-44.
Fiantini, I., & Rifa'i, M. (2026). School Principals' Leadership Strategies in Enhancing Inclusive Teachers' Competencies to Optimize Child Development. Journal of Educational Management Research, 5(1), 639-654. https://doi.org/10.61987/jemr.v5i1.1734
Galdames-Calderón, M. (2023). Distributed leadership: School principals' practices to promote teachers' professional development for school improvement. Education Sciences, 13(7), 715. https://doi.org/10.3390/educsci13070715
Ghamrawi, N., Shal, T., & Ghamrawi, N. A. (2024). Leadership development in virtual communities of practice: The case of school principals from the GCC Region. Education and Information Technologies, 29(17), 23897-23916. https://doi.org/10.1007/s10639-024-12784-y
Grissom, J. A., Egalite, A. J., & Lindsay, C. A. (2021). How Principals Affect Students and Schools: A Systematic Synthesis of Two Decades of Research.
He, P., Guo, F., & Abazie, G. A. (2024). School principals' instructional leadership as a predictor of teacher's professional development. Asian-Pacific Journal of Second and Foreign Language Education, 9(1), 63. https://doi.org/10.1186/s40862-024-00290-0
Hedavand, S., Zamani Moghadam, A., & Taghipour Zahir, A. (2022). Analysis of Needs and Methods for Enhancing the Professional Development of Senior Managers in Iran's Telecommunications Industry. Management Improvement and Transformation Studies, 31(106), 41-64. https://sid.ir/paper/1054244/fa
Joudaki, A., Mohammadkhani, K., & Mohammaddavoudi, A. (2019). Presenting a Conceptual Model of Professional Development for Secondary School Principals: A Grounded Theory. School Management, 7(2), 251-272. https://doi.org/10.34785/J010.2019.025
Kilag, O. K., Tokong, C., Enriquez, B., Deiparine, J., Purisima, R., & Zamora, M. (2023). School leaders: The extent of management empowerment and its impact on teacher and school effectiveness. Excellencia: International Multi-disciplinary Journal of Education, 1(1), 127-140.
Kiral, B. (2025). Teacher Empowerment as a Structure Supporting Teachers' Development: Principals' Practices and Ideal Empowerment. Sage Open, 15(2), 21582440251339309. https://doi.org/10.1177/21582440251339309
Latif, M. B. R. A., Sunandar, A., & Juharyanto, J. (2026). Principals' Role of Visionary Leadership Based on Ethical Culture in Improving School Quality: A Systematic Literature Review. Journal of Innovation in Educational and Cultural Research, 7(1), 134-142. https://doi.org/10.46843/jiecr.v7i1.1200
Lazenby, S., McCulla, N., & Marks, W. (2022). The further professional development of experienced principals. International Journal of Leadership in Education, 25(4), 533-547. https://doi.org/10.1080/13603124.2020.1716999
Mohammadi, A., Zolfaghari Zafarani, R., Tourani, H., & Navid-Adham, M. (2020). Exploring the Competency Criteria of Ministry of Education Headquarters Managers in Alignment with the Governance and Management Subsystem: A Qualitative Study. Scientific Quarterly of Human Resource Education and Development, 7(24), 107-135.
Mthanti, B. J., & Msiza, P. (2023). The roles of the school principals in the professional development of teachers for 21st century Education. Cogent Education, 10(2), 2267934. https://doi.org/10.1080/2331186X.2023.2267934
Nwachukwu, G. O. (2024). Human capital development: A driver for educational improvement in Nigeria. British Journal of Education, 12(6), 30-39. https://doi.org/10.37745/bje.2013/vol12n63039
Okçu, V., Cemaloğlu, N., & Ay, İ. (2025). The effect of school principals' empowering leadership behaviors on well-being at work: the mediating role of organizational ostracism. The Asia-Pacific Education Researcher, 34(2), 777-791. https://doi.org/10.1007/s40299-024-00895-6
Safari, H., Moradi, K., & Amirianzadeh, M. (2025). Comparison of Educational Systems in Developed and Developing Countries. Quarterly Journal of Strategic Research in Education, 5(37), 1-10.
Sima, V., Gheorghe, I. G., Subić, J., & Nancu, D. (2020). Influences of the industry 4.0 revolution on the human capital development and consumer behavior: A systematic review. Sustainability, 12(10), 4035. https://doi.org/10.3390/su12104035
Suriansyah, A., & Bachri, A. A. (2025). Empowerment-Based Continuous Professional Development (E-CPD): The Role of Strategic Leadership in Advancing Teacher Professionalism. Journal of Cultural Analysis and Social Change, 2788-2799. https://doi.org/10.64753/jcasc.v10i3.2834
Töre, E., & Uzun, B. (2024). The Effect of Empowering Leadership Characteristics of School Principals According to Teachers' Perceptions on Teachers' Psychological Ownership and Work Engagement. Participatory educational research, 11(3), 165-183. https://doi.org/10.17275/per.24.40.11.3
Wang, X., Niu, J., Fang, B., Han, G., & He, J. (2025). Empowering teachers' professional development with LLMs: An empirical study of developing teachers' competency for instructional design in blended learning. Teaching and Teacher Education, 165, 105091. https://doi.org/10.1016/j.tate.2025.105091
Yuan, P., Chen, X., & Song, H. (2026). School Principals' Perspectives and Leadership Styles for Digital Transformation: A Q-Methodology Study. Behavioral Sciences, 16(2), 165. https://doi.org/10.3390/bs16020165
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 شکوفه یاریجانی (نویسنده); محمد حسن پرداختچی; احمدرضا سنجری, اسمعیل کاوسی (نویسنده)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
