شناسایی مولفه های مدارس کارآفرین به منظور ایجاد زیست بوم کارآفرینی نوآورانه در نظام آموزش و پرورش ایران

نویسندگان

    ملیحه رشیدی دانشجوی دکتری گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.
    محمد کریمی * استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران karimi.740@iau.ac.ir
    مسلم چرابین استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.
    علی معقول استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

کلمات کلیدی:

مدارس کارآفرین, زیست‌بوم کارآفرینی نوآورانه, نظام آموزش‌وپرورش ایران, نظریه داده‌بنیاد, آموزش کارآفرینی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مؤلفه‌های مدارس کارآفرین و ارائه الگویی برای ایجاد زیست‌بوم کارآفرینی نوآورانه در نظام آموزش‌وپرورش ایران انجام شد. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد بود. جامعه پژوهش را مدیران، پژوهشگران و خبرگان علمی و اجرایی آشنا با مدیریت آموزشی و آموزش کارآفرینی تشکیل دادند. مشارکت‌کنندگان با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ در نهایت، 22 نفر در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده‌سازی و مرور مکرر مصاحبه‌ها، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. مفاهیم اولیه بر اساس شباهت معنایی طبقه‌بندی شدند و روابط میان مقوله‌ها در قالب الگوی پارادایمی نظریه داده‌بنیاد سازمان‌دهی شد. تحلیل داده‌ها نشان داد الگوی مدارس کارآفرین از چهار بعد اصلی تشکیل شده است. شرایط علی شامل برنامه درسی کارآفرینی، پایش اکوسیستم کارآفرینی مدارس، مدیران مدارس، معلمان کارآفرین، مدیریت پژوهش و مدیریت آموزش بود. شرایط زمینه‌ای، عوامل فرهنگی و اجتماعی، ایجاد و تقویت زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، عوامل مالی و ساختار سازمانی مدارس را دربر گرفت. شرایط مداخله‌گر شامل نهادها و شبکه‌ها، سیاست‌ها و خط‌مشی‌های آموزش‌وپرورش و نگرش والدین و دوستان بود. پیامدهای حاصل نیز در سه مقوله نگرش کارآفرینانه، توسعه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط منطقه‌ای و تناسب محتوای آموزشی با علایق دانش‌آموزان طبقه‌بندی شد. روابط میان این مقوله‌ها نشان داد شکل‌گیری مدرسه کارآفرین مستلزم تعامل هم‌زمان عوامل آموزشی، مدیریتی، فرهنگی، فناورانه، مالی و شبکه‌ای است. الگوی ارائه‌شده می‌تواند چارچوبی بومی برای سیاست‌گذاری آموزشی، بازنگری برنامه‌های درسی، توانمندسازی مدیران و معلمان، توسعه زیرساخت‌های نوآوری و تقویت ارتباط مدارس با خانواده، صنعت و جامعه فراهم کند. اجرای هماهنگ مؤلفه‌های این الگو می‌تواند مدارس را به محیط‌هایی پویا، خلاق و ارزش‌آفرین تبدیل کرده و زمینه تربیت دانش‌آموزانی کارآفرین، نوآور و آماده برای مشارکت در اقتصاد دانش‌بنیان را فراهم سازد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Bodaghi, M., Khorshidi, A., Faghih Aram, B., Doshman Ziyari, E., & Moradi, S. (2024). Designing a Model of Entrepreneurial Schools in the Upper-Secondary Education System of Tehran. https://civilica.com/doc/2065895

Dwivedi, Y. K., Kshetri, N., Hughes, L., Slade, E. L., Jeyaraj, A., Kar, A. K., Baabdullah, A. M., & Koohang, A. (2023). So What If ChatGPT Wrote It? Multidisciplinary Perspectives on Opportunities, Challenges and Implications of Generative Conversational AI for Research, Practice and Policy. International Journal of Information Management, 71, 102642.

Eimler, S. C., & Straßmann, C. (2023). Future Proof: Hackathons as Occasions to Experience Entrepreneurial Thinking. In J. H. Block, J. Halberstadt, N. Högsdal, A. Kuckertz, & H. Neergaard (Eds.), Progress in Entrepreneurship Education and Training: New Methods, Tools, and Lessons Learned from Practice (pp. 417-429). Springer.

Gao, C. A., Howard, F. M., Markov, N. S., Dyer, E. C., Ramesh, S., Luo, Y., & Pearson, A. T. (2022). Comparing Scientific Abstracts Generated by ChatGPT to Original Abstracts Using an Artificial Intelligence Output Detector, Plagiarism Detector, and Blinded Human Reviewers [Preprint 2022.12.23.521610]. bioRxiv.

Haji Aghaei, H. (2023). Designing an Entrepreneurial School Model with Emphasis on Establishing an Entrepreneurial Ecosystem. Entrepreneurship Education and Management, 2(4), 1-24. https://doi.org/10.22126/eme.2023.9806.1054

Kabri, A., Taghipourian Gilani, M. J., Ghaffari Majlaj, M., & Taghipour, H. A. (2023). Designing a Model of the Characteristics of Entrepreneurial Schools in Iran Based on a Grounded Theory Approach. Journal of Family and Research, 18(58), 119-136.

Khodadadeh, N., & Kaviani, E. (2019). Management in Entrepreneurial Schools in the Third Millennium. First International Conference on New Research in Psychology, Counseling, and Behavioral Sciences, Tehran.

Mirzaaghaei Sarhamami, S., Ghahremani, M., Shams Mourakani, G., & Abolghasemi, M. (2023). Identifying the Components of Entrepreneurial School Management Using a Qualitative Approach. Journal of Innovation and Creativity in the Humanities, 13(1), 119-138.

Montes, J., Ávila, L., Hernández, D., Apodaca, L., Zamora-Bosa, S., & Cordova-Buiza, F. (2023). Impact of Entrepreneurship Education on the Entrepreneurial Intention of University Students in Latin America. Cogent Business & Management.

Ninh, T. T. T., & Hue, T. T. (2025). Sustainable Entrepreneurial Ecosystems: What Are the Main Schools of Thought and Topical Trends? Discover Sustainability, 6(1), 115. https://doi.org/10.1007/s43621-025-00931-5

Núñez-Canal, M., Sanz Ponce, R., Azqueta, A., & Montoro-Fernández, E. (2023). How Effective Is Entrepreneurship Education in Schools? An Empirical Study of the New Curriculum in Spain. Education Sciences, 13, 740. https://doi.org/10.3390/educsci13070740

Purnawirawan, O., Sutadji, E., Mariana, R. R., Elmunsyah, H., & Ichwanto, M. A. (2025). Development and Implementation of Entrepreneurship Learning Design Procedures Based on Digital Skills in Vocational High Schools to Support the Quality of Education in the Sustainable Development Goals (SDGs). Journal of Lifestyle and SDGs Review, 5(2), e03668-e03668. https://doi.org/10.47172/2965-730X.SDGsReview.v5.n02.pe03668

Rahimian Aliabad, M. M., Deliraj Kandousar, B., Naghi, S., Ravash, S., & Rajabi, M. A. (2023). Examining the Role and Importance of Education in Society. Sixth National Congress on Data Analysis in the Humanities, Tehran. https://civilica.com/doc/1907403

Sadeghi, Z., & Shafiepour Motlagh, F. (2025). Designing an Empowerment Model for Entrepreneurial School Principals Using Artificial Intelligence. Entrepreneurship Education and Management, 4(1), 71-91.

Sun, J., Shi, J., & Zhang, J. (2023). From Entrepreneurship Education to Entrepreneurial Intention: Mindset, Motivation, and Prior Exposure. Frontiers in psychology, 14, 954118. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.954118

Taleghani, S. M., & Ghasemi, L. (2018). Developing Entrepreneurs in the Educational System. First National Conference on Entrepreneurial Schools: Approaches, Theories, Dimensions, and Applied Experiences from Successful Countries, Isfahan.

Widodo, W., Baswedan, A. R., Suyata, P., & Saputra, W. N. E. (2025). Entrepreneurship Education in Vocational Schools: An Indonesian Model. International Journal of Evaluation and Research in Education (Ijere), 14(1), 373. https://doi.org/10.11591/ijere.v14i1.32317

Yinka, K. R., & Chidinma, A. E. (2025). Entrepreneurship among secondary school students: opportunities, challenges, and the role in fostering innovation. Soc Int J, 9(1), 27-33. https://doi.org/10.15406/sij.2025.09.00411

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۶/۰۱/۰۱

ارسال

۱۴۰۵/۰۲/۰۳

بازنگری

۱۴۰۵/۰۴/۲۸

پذیرش

۱۴۰۵/۰۵/۰۸

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

رشیدی م. .، کریمی م.، چرابین م. .، و معقول ع. . (1406). شناسایی مولفه های مدارس کارآفرین به منظور ایجاد زیست بوم کارآفرینی نوآورانه در نظام آموزش و پرورش ایران. توسعه فردی و تحول سازمانی، 1-22. https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/view/361

مقالات مشابه

21-30 از 209

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.