تبیین سازوکارهای زیست‌بوم نوآوری برای توسعه استارتاپ‌های ورزشی با تأکید بر نقش فرهنگ، تعامل با صنعت و توانمندی کارآفرینانه

شکوفه شفیعی; رضا صابونچی; عباس باقری

نویسندگان

شکوفه شفیعی گروه مدیریت ورزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0003-2957-1333
رضا صابونچی گروه مدیریت ورزشی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران https://orcid.org/0000-0001-8514-6583
عباس باقری گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران. نویسنده https://orcid.org/0009-0008-5697-3465

کلمات کلیدی:

زیست‌بوم نوآوری, استارتاپ ‌های ورزشی, توانمندی کارآفرینانه, تعامل با صنعت ورزش.

چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین سازوکارهای زیست‌بوم نوآوری برای توسعه استارتاپ‌های ورزشی با تأکید بر نقش فرهنگ کارآفرینانه، تعامل با صنعت ورزش و توانمندی کارآفرینانه بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، آمیخته اکتشافی متوالی بود. در مرحله کیفی، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی، ۱۵ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان مدیریت ورزشی، کارآفرینی، نوآوری و توسعه استارتاپ‌های ورزشی انجام شد و داده‌ها با تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای بررسی شدند. در مرحله کمی، بر اساس یافته‌های کیفی، پرسشنامه محقق‌ساخته ۲۶ گویه‌ای در هفت سازه تدوین شد. پس از بررسی روایی صوری و محتوایی، ۱۵۹ پرسشنامه کامل تحلیل شد. برای آزمون مدل از مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده شد. حمایت نهادی اثر مثبت و معناداری بر رفتار نوآورانه (β=0.21، p=0.005) و توانمندی کارآفرینانه (β=0.19، p=0.012) داشت. زیرساخت‌های نوآوری نیز رفتار نوآورانه را پیش‌بینی کرد (β=0.18، p=0.018). فرهنگ کارآفرینانه بر رفتار نوآورانه (β=0.29، p<0.001) و توانمندی کارآفرینانه (β=0.27، p<0.001) اثر معنادار داشت. تعامل با صنعت ورزش بر رفتار نوآورانه (β=0.24، p=0.002)، توانمندی کارآفرینانه (β=0.31، p<0.001) و توسعه استارتاپ‌های ورزشی (β=0.17، p=0.022) اثرگذار بود. رفتار نوآورانه (β=0.26، p=0.001) و توانمندی کارآفرینانه (β=0.38، p<0.001) نیز توسعه استارتاپ‌ها را به‌طور معناداری پیش‌بینی کردند. مدل 61 درصد از واریانس توسعه استارتاپ‌های ورزشی را تبیین کرد. توسعه استارتاپ‌های ورزشی حاصل تعامل هم‌زمان عوامل نهادی، فرهنگی، ارتباطی و فردی در زیست‌بوم نوآوری است و توانمندی کارآفرینانه مهم‌ترین پیش‌بین مستقیم توسعه این استارتاپ‌ها محسوب می‌شود. تقویت فرهنگ کارآفرینانه و تعامل نظام‌مند با صنعت ورزش می‌تواند از طریق ارتقای رفتار نوآورانه و قابلیت‌های کارآفرینانه، ظرفیت شکل‌گیری و رشد استارتاپ‌های ورزشی را افزایش دهد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

Amiri, S., Rahimi, A., Shahbazpour, L., & Shabani, M. (2023). Investigating the Factors Affecting the Growth and Development of Iranian Sport Startups in the Post-Corona Era. Research in Sport Management and Marketing. https://doi.org/10.22098/RSMM.2023.12962.1232

Faragó, B., Kézai, P. K., & Csiszár, S. (2022). Sports Startups as Sports Innovations. Online reviewed scientific journal, 13(2), 45-58. https://www.academia.edu/117589686/sports_startups_as_sports_innovations

Gol Ara, P., Adib Saber, F., & Nasiri, M. (2024). Conceptualizing the Digital Entrepreneurship Ecosystem in Iran: An Effort to Develop Sports Startups. Journal of Entrepreneurship Research, 3(4), 77-92. https://ijnaa.semnan.ac.ir/article_8579.html

Gol Ara, P., Adib Saber, F., & Nasiri, M. (2026). Investigating the Factors Affecting the Development of Digital Entrepreneurship and the Launch of Sports Startups in Iran. Quarterly of Modern Approaches in Management and Marketing, 4(1).

Goudarzi, M., Asanloo, P., & Norouzi Seyed Hosseini, R. (2022). Identifying Factors Affecting the Development of Sports Startups Related to Physical Activity and Health. Sport Management Studies. https://doi.org/10.22089/SMRJ.2022.11805.3551

Goudarzi, M., Asanlou, P., & Norouzi Seyed Hosseini, R. (2022). Identifying factors influencing the development of sports startups related to physical activity and health. Sports Management Studies, 14(71), 22-45. https://doi.org/10.22089/smrj.2022.11805.3551

Hamed Abdulhajjami, H., Soltan Hosseini, M., & Salimi, M. (2024). A model for the formation and growth of startups in the Iraqi football industry. Sport Management Studies. https://smrj.ssrc.ac.ir/article_4494.html?lang=en

Khosravi Pour, Z., Reyhani, M., & Taslimi, Z. (2021). Investigating the Financial Support of Sports Startups. Sport Management Studies, 13(69), 1-32. https://doi.org/10.22089/smrj.2021.10184.3335

Mirzazadeh, Z. S., Kashtidar, M., & Rahmanpour, A. (2021). Identifying and Prioritizing Factors Influencing the Growth of Sports Science Students' Startups in Iran Using the Analytic Network Process (ANP). Journal of Applied Research in Sports Management, 9(4), 71-90. https://doi.org/10.30473/ARSM.2021.7625

Mondalizadeh, Z. (2024). Startup opportunities in the sports industry based on developing a conceptual framework for the sports ecosystem in Iran. Interdisciplinary Journal of Management Studies, 17(2), 491-506. https://doi.org/10.22059/IJMS.2023.339962.675079

Pirjamadi, S., Honari, H., Kargar, G., & Shabani Bahar, G. (2022). Challenges of Growth in Sports Startups in Iran. Journal of Applied Research in Sports Management, 10(4), 11-25. https://doi.org/10.30473/arsm.2022.8955

Rangriz Rostami, M., Dousti, M., & Sabouri, B. (2025). Identifying Factors Affecting the Success of Sports Startups and Knowledge-Based Sports Companies. International Business Management, 8(1), 51-78.

Rashki, H., Gholamian, J., Cheragh Birjandi, K., & Keshtidar, M. (2024). Modeling the Functions of Artificial Intelligence in Iranian Sport Startups. Physiology and Management Research in Sport. https://doi.org/10.22034/spmi.2025.494089.2690

Rasouli, M., & Rasool, A. (2022). Developing a Model for the Growth of Sports Startups: Emphasizing the Role of Virtual Space. Scientific Quarterly of Communication Management in Sports Media. https://sportmedia.journals.pnu.ac.ir/article_8674.html

Ratten, V. (2020). Sport Startups: What are They? Sport Startups: New Advances in Entrepreneurship. https://doi.org/10.1108/978-1-78973-081-420201001

Salehiyan, M., Bahrami, S., Rasekh, N., & Rizvandi, A. (2022). Presenting a Development Model for Sports Startups in Iran. Contemporary Research in Sports Management, 12(23), 81-94. https://doi.org/10.22084/SMMS.2021.23216.2752

Shakeri, A., Razavi, S. H., Joharchi, S., & Rezaei, V. (2021). Investigating Factors Influencing the Creation of Innovation, Creativity, and Entrepreneurship in Sports Startups in North Khorasan Province. Research in Physical Education and Sports Science, 8(2), 47-72. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1795127/

Taghavi Rafsanjani, E., Hakkakzadeh, M., & Manouchehri Nejad, M. (2023). Grounded Model for the Development of Startups in the Country's Sports Sector. Sport Management Studies, 15(78), 47-76. https://doi.org/10.22089/smrj.2021.9059.3067

Taghavi Rafsanjani, E., Hakkakzadeh, M., & Manouchehrinejad, M. (2020). Developing Strategies for the Growth of Student Startups in Sports in Iran. Business Management Quarterly(48), 39-53. https://bmj.ctb.iau.ir/article_678455.html

Talaei, R., Hajianzadeh, Z., & Ashraf Ganjouei, F. (2023). Identifying factors affecting business process management of startups (Case study: sports services). Technology in Entrepreneurship and Strategic Management, 2(1), 97-110.

Talebi, M., Nourbakhsh, P., Zarei, A., & Nourbakhsh, M. (2023). Designing a Model and Prioritizing Factors Influencing the Formation of Sports Startups. Sport Management Studies, 15(78), 17-46. https://doi.org/10.22089/smrj.2020.9341.3168