تبیین الگوی کارآفرینی در صنایع پتروشیمی

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین الگوی کارآفرینی در صنایع پتروشیمی و شناسایی مؤلفه‌ها و سازوکارهای کلیدی مؤثر بر توسعه کارآفرینی سازمانی در این صنعت انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی اکتشافی است که با استفاده از روش نظریه داده‌بنیاد انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان شامل مدیران ارشد، کارشناسان و متخصصان صنعت پتروشیمی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و نظری انجام گرفت و تحلیل داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری، انتخابی و مقایسه مستمر صورت پذیرفت. نتایج پژوهش منجر به شناسایی پنج مؤلفۀ کلیدی شامل رهبری تحول‌آفرین، زیرساخت‌های فناورانه، فرهنگ سازمانی نوآور، منابع انسانی توانمند و ساختار سازمانی انعطاف‌پذیر شد. یافته‌ها نشان داد که علی‌رغم وجود فناوری در برخی سازمان‌ها، موانع فرهنگی و ساختاری از مهم‌ترین عوامل بازدارنده نوآوری هستند. همچنین، رهبری تحول‌آفرین و توانمندسازی کارکنان به‌عنوان مهم‌ترین عوامل تسهیل‌گر کارآفرینی شناسایی شدند. تحقق کارآفرینی در صنایع پتروشیمی مستلزم رویکردی کل‌نگر و بومی‌سازی‌شده است که به‌طور هم‌زمان به ابعاد انسانی، فرهنگی، فناورانه و ساختاری توجه داشته باشد. الگوی پیشنهادی پژوهش می‌تواند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای ارتقای نوآوری و رقابت‌پذیری در صنایع سرمایه‌بر مورد استفاده قرار گیرد.