شناسایی عوامل مؤثر و طراحی الگوی مدیریت دانش با رویکرد توانمندسازی منابع انسانی در بانک سپه
کلمات کلیدی:
مدیریت دانش, توانمندسازی منابع انسانی, بانک سپه, مدلسازی ساختاری تفسیری, تحلیل مضمون, سرمایه انسانی, بافت نهادیچکیده
هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر و طراحی الگوی مدیریت دانش با رویکرد توانمندسازی منابع انسانی در بانک سپه و تبیین روابط میان ابعاد دانش، توانمندسازی و پیامدهای سرمایه انسانی در چارچوب شرایط نهادی و ساختاری نظام بانکی ایران بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمی) بود. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل مضمون و انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته با 20 نفر از خبرگان علمی و اجرایی نظام بانکی که به روش نمونهگیری نظری انتخاب شدند، دادهها گردآوری و در نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. حاصل این مرحله استخراج 326 کد اولیه، 21 مضمون فرعی، چهار مضمون اصلی شامل نظام مدیریت دانش، بسترهای سازمانی توانمندساز، توانمندسازی منابع انسانی و پیامدهای سرمایه انسانی، و یک مضمون زمینهای تحت عنوان بافت نهادی و ساختاری نظام بانکی ایران بود. سپس با بهرهگیری از مدلسازی ساختاری–تفسیری (ISM)، روابط سلسلهمراتبی میان مضامین شناسایی شد. در بخش کمی نیز برای اعتبارسنجی مدل، 9 فرضیه از طریق مدلسازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل ساختاری–تفسیری نشان داد که «بافت نهادی و ساختاری نظام بانکی ایران» بنیادیترین عامل اثرگذار بر سایر ابعاد مدل است و «نظام مدیریت دانش» بهعنوان پیشران عملیاتی، نقش کلیدی در شکلگیری بسترهای سازمانی توانمندساز ایفا میکند. یافتههای مدل معادلات ساختاری تأیید کرد که نظام مدیریت دانش اثر مثبت و معناداری بر بسترهای سازمانی توانمندساز و توانمندسازی منابع انسانی دارد. همچنین بسترهای سازمانی توانمندساز اثر مثبت و معناداری بر توانمندسازی منابع انسانی داشته و توانمندسازی منابع انسانی نیز بهطور معناداری پیامدهای راهبردی سرمایه انسانی را ارتقا میدهد. نقش میانجی بسترهای سازمانی در رابطه بین مدیریت دانش و توانمندسازی، و نیز نقش میانجی توانمندسازی در ارتباط بین مدیریت دانش و پیامدهای سرمایه انسانی تأیید شد. علاوه بر این، بافت نهادی و ساختاری نظام بانکی ایران بهعنوان متغیر تعدیلگر، شدت روابط میان مدیریت دانش، بسترهای سازمانی، توانمندسازی و پیامدهای سرمایه انسانی را تحت تأثیر قرار داد. یافتههای پژوهش نشان داد که مدیریت دانش زمانی میتواند به بهبود عملکرد و خلق مزیت رقابتی پایدار در بانک سپه منجر شود که در قالب یک نظام یکپارچه شامل بسترهای سازمانی توانمندساز و فرآیندهای توانمندسازی منابع انسانی اجرا شود. همچنین توجه به الزامات نهادی و ساختاری نظام بانکی ایران شرط اساسی موفقیت برنامههای مدیریت دانش و توسعه سرمایه انسانی در بانکها محسوب میشود.
دانلودها
مراجع
Asropi, A., Daniati, A., & Ulfa, M. (2022). Collaborative Governance Model in Indonesian Innovation Startup Program: The MASKIT Startup Case Study. Dia. https://doi.org/10.30996/dia.v20i01.6350
Bourceret, A., Amblard, L., & Mathias, J. D. (2021). Governance in Social-Ecological Agent-Based Models: A Review. Ecology and Society, 26(2). https://doi.org/10.5751/ES-12440-260238
Bours, S. A., Wanzenböck, I., & Frenken, K. (2022). Small Wins for Grand Challenges.
Cefis, E., & Scrofani, S. (2025). European National Innovation Policies: A Review of Policy Designs and Scopes. In Technological Evolution: How Innovations are Changing our Future (pp. 41-65). https://doi.org/10.1007/978-3-031-85814-7_3
Dworak, E., & Grzelak, M. M. (2023). The Innovation Gap of National Innovation Systems in the European Union. Comparative Economic Research. https://doi.org/10.18778/1508-2008.26.01
Ebrahimian, B., Taheri, A., Rezaei, S. A., Miri, M., & Mohtadi, M. M. (2024). Designing a Multi-Level Governance Model in Complex Organizations Based on Grounded Theory and Meta-Synthesis. Governance and Development, 4(4). https://doi.org/10.22111/jipaa.2024.469770.1177
Farazmand, A. (2023). Global Encyclopedia of Public Administration, Public Policy, and Governance. Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-030-66252-3
Ghobakhloo, M., Iranmanesh, M., Grybauskas, A., Vilkas, M., & Petraitė, M. (2021). Industry 4.0, Innovation, and Sustainable Development: A Systematic Review and a Roadmap to Sustainable Innovation. Business Strategy and the Environment, 30(8), 4237-4257. https://doi.org/10.1002/bse.2867
Herrero, M., Thornton, P. K., Mason-D'Croz, D., Palmer, J., Bodirsky, B. L., Pradhan, P., & Rockström, J. (2021). Articulating the Effect of Food Systems Innovation on the Sustainable Development Goals. The Lancet Planetary Health, 5(1), e50-e62. https://doi.org/10.1016/S2542-5196(20)30277-1
Hushko, S., Solovieva, V., Shaikan, A., Khvostina, I., & Semerikov, S. (2021). On the Way to Novelty - Society of Ambient Intelligence. https://doi.org/10.1051/SHSCONF/202110000001
Jason, L. A., Salomon-Amend, M., Guerrero, M., Bobak, T., O'Brien, J., & Soto-Nevarez, A. (2021). The Emergence, Role, and Impact of Recovery Support Services. Alcohol Research: Current Reviews, 41(1). https://doi.org/10.35946/arcr.v41.1.04
Karaca, Z., Daştan, H., & Çalmaşur, G. (2021). Relation of Company and Innovation in National Innovation System. In. https://doi.org/10.1007/978-981-33-6811-8_12
Lundvall, B. A. (2022). National Systems of Innovation. In Chapters (pp. 350-357). https://doi.org/10.4337/9781839106996.00048
Mtar, K., & Belazreg, W. (2021). Causal Nexus between Innovation, Financial Development, and Economic Growth: The Case of OECD Countries. Journal of the Knowledge Economy, 12(1), 310-341. https://doi.org/10.1007/s13132-020-00628-2
Oh, H., & Yi, C. G. (2022). Development of Innovation Studies in Korea from the Perspective of the National Innovation System. Sustainability, 14(3), 1752. https://doi.org/10.3390/su14031752
Pavlov, V. P., Shtuler, I., Gerasymchuk, N., Mirzoieva, T., Lisovyi, A., & Kucher, I. (2022). Concept of National Innovation System: Etymologization and Complications of Management. Naukovyi Visnyk Natsionalnoho Hirnychoho Universytetu. https://doi.org/10.33271/nvngu/2022-5/191
Roh, T., Lee, K., & Yang, J. Y. (2021). How Do Intellectual Property Rights and Government Support Drive a Firm's Green Innovation? The Mediating Role of Open Innovation. Journal of Cleaner Production, 317, 128422. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.128422
Singh, H. (2022). National Innovation Systems: What the National Technology Initiative Brings to Türkiye. In. https://doi.org/10.53478/TUBA.978-625-8352-17-7.ch05
Sube, K., Belay, T., Hando, F., & Bayinesagn, A. (2025). National Innovation System (NIS) as a Means for Development: Policies, Opportunities, and Challenges in Ethiopia. F1000research, 14, 34. https://doi.org/10.12688/f1000research.159772.2
Torabandeh, M. A., Dorri, B., Rabieh, M., & Motameni, A. R. (2023). Designing a Multi-Division Model of National Innovation Capability Promotion Based on Social Network Analysis. Journal of Science and Technology Policy Management, 14(2), 386-418. https://doi.org/10.1108/JSTPM-01-2021-0006
Wang, F., Harindintwali, J. D., Wei, K., Shan, Y., Mi, Z., Costello, M. J., & Tiedje, J. M. (2023). Climate Change: Strategies for Mitigation and Adaptation. The Innovation Geoscience, 1(1), 100015-100061. https://doi.org/10.59717/j.xinn-geo.2023.100015
Wang, H., & Ran, B. (2023). Network Governance and Collaborative Governance: A Thematic Analysis on Their Similarities, Differences, and Entanglements. Public Management Review, 25(6), 1187-1211. https://doi.org/10.1080/14719037.2021.2011389
Yin, X., Chen, J., & Li, J. (2022). Rural Innovation System: Revitalize the Countryside for a Sustainable Development. Journal of Rural Studies, 93, 471-478. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2019.10.014
Zhui, L., Fang, Y., Wang, M., Chen, H., Zhang, Q., Huang, W., & Zhou, Y. (2023). Clinical Characteristics and Treatment Outcomes of 68 Patients with Spontaneous Iliac Vein Rupture: A Case Report and Systematic Review. Heliyon, 9(6). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e16382
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Mohammad Jalalvand (Author); Sedigheh Tootian Isfahani; Rostam Derakhshan, Ahmadreza Esmaeili (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
