توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 3 پیاپی 9 1404 07 10 Ranking the Factors Affecting the Impact of Artificial Intelligence in Academic Education on Organizational Vitality in Universities of Mazandaran Province رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اثرگذاری هوش مصنوعی با رویکرد آموزش‌های دانشگاهی بر نشاط سازمانی در دانشگاه‌های استان مازندران 1 14 10.61838/kman.jpdot.92 FA سيده بتول عبداله زاده گروه مدیریت آموزشی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. سیده زهرا حسینی درونکلائی گروه علوم تربیتی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. مرضيه نيازاذري گروه علوم تربیتی، واحد قائم شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم شهر، ایران. کوروش قاسم زاده گروه علوم تربیتی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران. Journal Article 1404/01/07 <p>The aim of this study is to rank the factors affecting the impact of artificial intelligence (AI) in academic education on organizational vitality in universities of Mazandaran province. This exploratory mixed-method study included both qualitative and quantitative phases. In the qualitative part, using the Delphi technique and semi-structured interviews with 10 academic experts, key indicators were identified. The quantitative phase included a stratified random sample of 304 faculty members from Mazandaran universities, selected via Cochran’s formula. Data collection was conducted through a researcher-made questionnaire with 65 items across 9 dimensions. Data were analyzed using exploratory and confirmatory factor analysis in SPSS. Exploratory factor analysis extracted 8 key factors explaining 76.691% of the total variance. The KMO value was 0.891, and Bartlett’s test was significant (p&lt;0.001), indicating sampling adequacy. Friedman’s test showed significant differences in the importance of dimensions (χ²=161.343, df=8, p&lt;0.001). "Educational applications" ranked highest (mean rank = 5.88), followed by "Management and policymaking" (mean rank = 5.72). The lowest ranked was "Technological roles and challenges" (mean rank = 3.75). The remaining dimensions were positioned in-between, such as human resources, ethics, infrastructure, and AI strategy evaluation. The study concludes that AI can play a transformative role in university education and positively influence organizational vitality. However, achieving this requires focused attention on practical applications, policy integration, and human capacity development.</p> <p>هدف این پژوهش، رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اثرگذاری هوش مصنوعی با رویکرد آموزش‌های دانشگاهی بر نشاط سازمانی در دانشگاه‌های استان مازندران است. این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی و کمی) با طرح اکتشافی است. در بخش کیفی، با بهره‌گیری از روش دلفی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ نفر از خبرگان دانشگاهی، شاخص‌های کلیدی شناسایی شدند. در بخش کمی، نمونه‌ای شامل 304 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه‌های استان مازندران با استفاده از فرمول کوکران و به‌صورت نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب گردید. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامه محقق‌ساخته با 65 گویه در 9 بعد اصلی بود. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. تحلیل عاملی منجر به استخراج 8 عامل کلیدی شد که در مجموع 76.691% از واریانس داده‌ها را تبیین کردند. آزمون KMO برابر 0.891 و آزمون Bartlett معنادار بود (p&lt;0.001). آزمون فریدمن تفاوت معناداری در اهمیت ابعاد نشان داد (χ²=161.343، df=8، p&lt;0.001). بر اساس رتبه‌بندی، بعد «کاربردهای آموزشی» با میانگین رتبه 5.88 و «مدیریت و سیاست‌گذاری» با 5.72 در اولویت قرار داشتند. کم‌اهمیت‌ترین بعد «نقش و چالش‌های فناوری» با میانگین 3.75 بود. سایر ابعاد در میان این دو طیف رتبه‌بندی شدند. نتایج نشان می‌دهد که کاربرد مؤثر هوش مصنوعی در آموزش‌های دانشگاهی می‌تواند به ارتقاء نشاط سازمانی منجر شود. موفقیت این فرآیند نیازمند توجه به ابعاد کلیدی همچون کاربردهای آموزشی، سیاست‌گذاری و توسعه نیروی انسانی است.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/92/144