توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 در دست انتشار 1406 07 01 Exploring Lived Experiences and Identifying the Dimensions of Organizational Whistleblowing in Iranian Public Organizations: An Integrated Meta-Synthesis and Phenomenological Study تبیین تجربه زیسته و شناسایی مؤلفه‌های افشاگری سازمانی در سازمان‌های دولتی ایران: تلفیق یافته‌های فراترکیب و پدیدارشناسی 1 22 FA فریبرز سروش دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران کامران نظری استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران فاطمه سهرابی استادیار، گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران سامان شیخ اسمعیلی استادیار، گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Journal Article 1405 04 22 <p>This study aimed to identify and explain the dimensions and components of employees’ lived experiences of organizational whistleblowing in public organizations in Kermanshah Province and to develop a comprehensive, context-sensitive framework for understanding the phenomenon. This applied qualitative study integrated meta-synthesis with a phenomenological inquiry. In the first phase, relevant national and international studies on organizational whistleblowing, reporting misconduct, organizational transparency, and corruption were systematically examined, and the resulting codes and themes were extracted and synthesized. In the second phase, semi-structured interviews were conducted with 12 experts and employees possessing relevant knowledge and experience in public organizations in Kermanshah Province to complement, validate, and contextualize the synthesized findings. Sampling continued until theoretical saturation was achieved. The interview data were analyzed at the levels of initial codes, basic themes, organizing themes, and overarching themes. The integrated analysis demonstrated that organizational whistleblowing is a multidimensional and context-dependent phenomenon shaped by the interaction of individual and psychological factors, ethical and value-based considerations, organizational and managerial conditions, legal and protective mechanisms, characteristics and circumstances of wrongdoing, and the processes and consequences associated with disclosure. Organizational support, trust in managers and reporting mechanisms, perceived justice, reporting security and confidentiality, the severity and nature of misconduct, the organizational power of the wrongdoer, and employees’ assessments of the anticipated costs, benefits, and consequences of disclosure emerged as pivotal determinants of the decision to report wrongdoing rather than remain silent. The findings therefore indicate that whistleblowing cannot be adequately explained solely by individual characteristics; instead, it emerges from the simultaneous interaction of individual, ethical, organizational, managerial, and institutional conditions. Promoting responsible whistleblowing in public organizations requires secure and trustworthy reporting environments, effective protection of whistleblowers, stronger ethical cultures and organizational transparency, confidential and impartial reporting channels, and systematic efforts to reduce the perceived risks and costs associated with reporting misconduct.</p> <p>هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های تجربه زیسته کارکنان از افشاگری سازمانی در سازمان‌های دولتی استان کرمانشاه و ارائه چارچوبی جامع و زمینه‌مند برای فهم این پدیده بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با تلفیق یافته‌های فراترکیب و مطالعه پدیدارشناختی انجام شد. در مرحله نخست، مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با افشاگری سازمانی، سوت‌زنی، شفافیت و فساد سازمانی بررسی و کدها و مضامین مرتبط استخراج و تلفیق شدند. در مرحله دوم، برای تکمیل، اعتباربخشی و بومی‌سازی یافته‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 12 نفر از خبرگان و کارکنان دارای تجربه و آگاهی مرتبط با افشاگری در سازمان‌های دولتی استان کرمانشاه انجام شد. نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت و داده‌ها در سطوح کدهای اولیه، مضامین پایه، مضامین سازمان‌دهنده و مضامین اصلی تحلیل شدند. تحلیل تلفیقی یافته‌های فراترکیب و تجربه زیسته مشارکت‌کنندگان نشان داد که افشاگری سازمانی پدیده‌ای چندبعدی و زمینه‌مند است که از تعامل عوامل فردی و روان‌شناختی، عوامل اخلاقی و ارزشی، عوامل سازمانی و مدیریتی، سازوکارهای قانونی و حمایتی، ویژگی‌ها و شرایط تخلف، و فرایندها و پیامدهای افشاگری شکل می‌گیرد. یافته‌ها همچنین نشان دادند که حمایت سازمانی، اعتماد به مدیران و سازوکارهای گزارش‌دهی، ادراک عدالت، امنیت و محرمانگی گزارش، شدت و ماهیت تخلف، قدرت و جایگاه فرد متخلف، و ارزیابی کارکنان از هزینه‌ها، منافع و پیامدهای احتمالی افشاگری، نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیم میان سکوت و گزارش تخلف دارند. در نتیجه، افشاگری را نمی‌توان صرفاً پیامد ویژگی‌های فردی دانست، بلکه این رفتار حاصل برهم‌کنش هم‌زمان عوامل فردی، اخلاقی، سازمانی و نهادی است. توسعه افشاگری مسئولانه در سازمان‌های دولتی مستلزم ایجاد محیطی امن و قابل اعتماد برای گزارش تخلف، حمایت مؤثر از افشاگران، تقویت فرهنگ اخلاقی و شفافیت سازمانی، تضمین محرمانگی و بی‌طرفی کانال‌های گزارش‌دهی و کاهش هزینه‌ها و مخاطرات ادراک‌شده افشاگری است.</p>