توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 در دست انتشار 1406 03 01 Designing an fi Performance Evaluation Model for Cultural Organizations Using the Analytic Hierarchy Process: A Case Study of the Cultural Units of the Imam Khomeini Relief Committee طراحی مدل بومی ارزیابی عملکرد سازمان‌های فرهنگی با رویکرد تحلیل سلسله‌مراتبی: مطالعه موردی واحدهای فرهنگی کمیته امداد امام خمینی(ره) 1 22 FA محمد شکرائی گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. فاطمه عزیز آبادی فراهانی گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. علی اکبر رضایی گروه مدیریت و برنامه ریزی فرهنگی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. عباسعلی قیومی گروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران. پریوش جعفری گروه مدیریت آموزشی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 1405 02 28 <p>This study aimed to design a comprehensive, indigenous, and hierarchical model for evaluating and ranking the performance of cultural organizations, with particular application to the provincial cultural units of the Imam Khomeini Relief Committee. This applied study employed a quantitative, descriptive-analytical, and survey-based design. The study population consisted of managers, specialists, and experts in cultural management, from whom 30 participants were selected through purposive sampling. Data were collected using an indicator-identification questionnaire and an Analytic Hierarchy Process (AHP) pairwise-comparison questionnaire. Content validity was confirmed by expert review, and the reliability of the Likert-scale questionnaire was supported by a Cronbach’s alpha greater than 0.70. The final hierarchical model comprised nine main criteria, 57 subcriteria, and 31 provincial cultural units. Criteria and subcriteria weights were calculated through pairwise comparisons, whereas provincial alternative weights were derived from objective organizational performance data for 2019. AHP results indicated that “efficiency and quality of counseling and guidance services” (weight = 0.233), “infrastructure affairs” (weight = 0.176), and “coverage and quality of educational services” (weight = 0.135) were the three highest-priority criteria, jointly accounting for more than 54% of the total model weight. The consistency ratio was 0.0107 for the main criteria, ranged from 0.0001 to 0.031 for the subcriteria, and from 0.0001 to 0.089 for the alternatives; all values were below the acceptable threshold of 0.10. In the final ranking, Tehran achieved the highest performance weight (0.0699), whereas Sistan and Baluchestan obtained the lowest (0.0123), indicating a performance gap exceeding 5.6-fold. The proposed model integrates quantitative and qualitative performance indicators within a coherent hierarchical framework and provides a transparent, defensible, and practical instrument for ranking cultural units, identifying strengths and weaknesses, allocating resources more effectively, and implementing data-driven performance management. The model also has the potential to be adapted to other cultural organizations.</p> <p>هدف پژوهش حاضر طراحی و ارائه مدلی جامع، بومی و سلسله‌مراتبی برای ارزیابی و رتبه‌بندی عملکرد سازمان‌های فرهنگی با تأکید بر واحدهای فرهنگی کمیته امداد امام خمینی(ره) بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی و پیمایشی، و از نظر رویکرد کمی بود. جامعه پژوهش شامل مدیران، کارشناسان و خبرگان حوزه مدیریت فرهنگی بود که از میان آنان ۳۰ نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه شناسایی شاخص‌ها و پرسشنامه مقایسات زوجی مبتنی بر فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) گردآوری شد. روایی محتوایی ابزارها با نظر خبرگان تأیید و پایایی پرسشنامه لیکرت با آلفای کرونباخ بیش از ۰٫۷ احراز شد. مدل نهایی شامل ۹ شاخص اصلی، ۵۷ زیرشاخص و ۳۱ واحد استانی بود. وزن شاخص‌ها و زیرشاخص‌ها از طریق مقایسات زوجی و وزن گزینه‌ها بر اساس داده‌های عینی عملکردی سال ۱۳۹۸ محاسبه شد. نتایج AHP نشان داد «کارایی و کیفیت خدمات مشاوره و راهنمایی» با وزن ۰٫۲۳۳، «امور زیرساختی» با وزن ۰٫۱۷۶ و «پوشش و کیفیت خدمات تحصیلی» با وزن ۰٫۱۳۵، به‌ترتیب مهم‌ترین شاخص‌های مدل بودند و در مجموع بیش از ۵۴ درصد وزن کل را تشکیل دادند. نرخ ناسازگاری شاخص‌های اصلی ۰٫۰۱۰۷، زیرشاخص‌ها بین ۰٫۰۰۰۱ تا ۰٫۰۳۱ و گزینه‌ها بین ۰٫۰۰۰۱ تا ۰٫۰۸۹ بود که همگی کمتر از ۰٫۱ بودند. در رتبه‌بندی نهایی، تهران با وزن ۰٫۰۶۹۹ رتبه نخست و سیستان و بلوچستان با وزن ۰٫۰۱۲۳ رتبه آخر را کسب کردند و فاصله عملکردی بیش از ۵٫۶ برابر مشاهده شد. مدل پیشنهادی، با تلفیق شاخص‌های کمی و کیفی و برخورداری از ساختار سلسله‌مراتبی و سازگاری مطلوب قضاوت‌ها، ابزاری شفاف و کاربردی برای رتبه‌بندی واحدهای فرهنگی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، تخصیص هدفمند منابع و استقرار مدیریت عملکرد مبتنی بر داده فراهم می‌کند و قابلیت بومی‌سازی برای سایر سازمان‌های فرهنگی را نیز دارد.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/385/475