توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 در دست انتشار 1406 02 01 Developing a Green Knowledge Management Model for Governmental Organizations in Iran: A Qualitative Study طراحی مدل مدیریت دانش سبز در سازمان‌های دولتی ایران: یک پژوهش کیفی 1 20 FA علی اوسط فقیهی رستمی گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران فاطمه سهرابی گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران عادل صلواتی گروه مدیریت، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران Journal Article 1405 02 12 <p>This study aimed to develop and explain a comprehensive, context-sensitive, and indigenous model of green knowledge management tailored to the characteristics of governmental organizations in Iran. This applied qualitative study employed thematic analysis. The study population comprised university academics, scholars, managers, and experts in knowledge management, public administration, human resource management, and environmental management. Participants were recruited through purposive sampling with a maximum-variation strategy, and data collection continued until theoretical saturation was achieved, resulting in 17 expert participants. Data were collected through semi-structured interviews, transcribed, and coded using MAXQDA. Analysis followed Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis framework. Trustworthiness was established according to Lincoln and Guba’s criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability through participant review, peer debriefing, and inter-coder reliability assessment. Inter-coder agreement was 87%, indicating satisfactory analytical reliability. The thematic analysis yielded 20 basic themes, eight organizing themes, and five overarching dimensions. The five dimensions comprised cultural and human, structural and infrastructural, process, operational and performance, and environmental monitoring and learning dimensions. The eight organizing themes were green organizational leadership and governance, environmental policymaking and strategic systems, institutionalization of environmental culture and values, empowerment and motivation of green human resources, green knowledge management processes, green knowledge infrastructures and networks, green operations and resource management, and environmental monitoring, evaluation, and learning. Analysis of interrelationships demonstrated that the model operates as a systemic, dynamic, and cyclical architecture. Cultural, human, and structural drivers establish the conditions for green knowledge flows; knowledge acquisition, creation, sharing, storage, and application constitute the central process; operational mechanisms translate knowledge into environmentally responsible action; and monitoring and learning provide a feedback mechanism for continuous organizational improvement. Green knowledge management in governmental organizations should be conceptualized as an integrated, context-dependent, and learning-oriented system whose effectiveness depends on the synergy of cultural and human capacities, institutional structures, knowledge processes, operational practices, and continuous monitoring and learning. The proposed model provides a theoretical and practical framework for institutionalizing green knowledge management and advancing environmental sustainability in the public sector.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین مدلی بومی، جامع و متناسب با اقتضائات سازمان‌های دولتی ایران برای مدیریت دانش سبز انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی بود و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل استادان دانشگاه، اندیشمندان و خبرگان حوزه‌های مدیریت دانش، مدیریت دولتی، مدیریت منابع انسانی و محیط‌زیست و نیز مدیران و کارشناسان مرتبط بود. مشارکت‌کنندگان با روش نمونه‌گیری هدفمند و راهبرد حداکثر تنوع انتخاب شدند و گردآوری داده‌ها تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ در نهایت، ۱۷ خبره در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده‌سازی با نرم‌افزار MAXQDA کدگذاری شدند. تحلیل داده‌ها مطابق فرایند شش‌مرحله‌ای براون و کلارک انجام گرفت. برای تأمین اعتمادپذیری یافته‌ها از معیارهای اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری، قابلیت اتکا و تأییدپذیری لینکلن و گوبا، بازبینی مشارکت‌کنندگان، کنترل همتایان و پایایی بین دو کدگذار استفاده شد؛ میزان توافق بین کدگذاران ۸۷ درصد بود. تحلیل داده‌ها به استخراج ۲۰ مضمون پایه، ۸ مضمون سازمان‌دهنده و ۵ بعد فراگیر منجر شد. ابعاد نهایی مدل شامل بعد فرهنگی و انسانی، بعد ساختاری و زیرساختی، بعد فرایندی، بعد عملیاتی و عملکردی، و بعد پایش و یادگیری بود. مضامین سازمان‌دهنده نیز رهبری و حاکمیت سبز سازمانی، سیاست‌گذاری و نظام‌های راهبردی زیست‌محیطی، فرهنگ و نهادینه‌سازی ارزش‌های زیست‌محیطی، توانمندسازی و انگیزش منابع انسانی سبز، فرایندهای مدیریت دانش سبز، زیرساخت‌ها و شبکه‌های دانشی سبز، مدیریت عملیات و منابع سبز، و پایش، ارزیابی و یادگیری زیست‌محیطی را دربر گرفتند. روابط میان ابعاد نشان داد که مدل دارای ساختاری سیستمی، پویا و چرخه‌ای است؛ به‌گونه‌ای که پیشران‌های فرهنگی، انسانی و ساختاری بستر جریان دانش را فراهم می‌کنند، فرایندهای دانشی دانش را به اقدامات عملیاتی تبدیل می‌کنند و پایش و یادگیری، حلقه بازخورد و بهبود مستمر را شکل می‌دهد. مدیریت دانش سبز در سازمان‌های دولتی باید به‌عنوان یک نظام یکپارچه، زمینه‌مند و یادگیرنده تلقی شود که اثربخشی آن به هم‌افزایی میان فرهنگ و سرمایه انسانی، ساختارها و زیرساخت‌های نهادی، فرایندهای مدیریت دانش، اقدامات عملیاتی و سازوکارهای پایش و یادگیری وابسته است؛ بنابراین، مدل پیشنهادی می‌تواند چارچوبی نظری و کاربردی برای استقرار مدیریت دانش سبز و تقویت پایداری زیست‌محیطی در بخش دولتی فراهم آورد.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/380/467