توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 در دست انتشار 1406 01 01 Examining the Relationships Between the Antecedents and Consequences of Organizational Dissent in the Imam Khomeini Relief Committee of Yazd Province بررسی ارتباط بین پیشایندها و پسایندهای دگراندیشی سازمانی در کمیته امداد امام خمینی (ره) استان یزد 1 24 FA محمود مهریزی گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران. محمد جلال ‌کمالی گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران زهرا انجم شعاع گروه مدیریت، واحدکرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران سنجر سلاجقه گروه مدیریت دولتی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران Journal Article 1405/01/20 <p>This study aimed to identify and explain the antecedents and consequences of organizational dissent and to develop and validate a comprehensive model of this phenomenon in the Imam Khomeini Relief Committee of Yazd Province. This fundamental–applied study employed a mixed-methods approach based on a sequential exploratory design. In the qualitative phase, data were collected through semi-structured interviews with 20 university professors, management experts, and experienced organizational managers and analyzed using thematic analysis. The identified themes were screened and finalized through the fuzzy Delphi technique. In the quantitative phase, the statistical population comprised 639 managers and experts employed by the Relief Committee branches in Yazd Province, of whom 240 were selected through two-stage cluster sampling. Data were collected using a structured questionnaire and analyzed through the Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory technique, interpretive structural modeling, MICMAC analysis, and partial least squares structural equation modeling. NVivo 11, SPSS 26, and SmartPLS 3 were used for data analysis. Inferential findings demonstrated significant structural relationships among the individual, organizational, cultural, communicative, and economic dimensions of organizational dissent. The DEMATEL analysis identified economic conditions as the most influential factor within the causal network, whereas diverse subcultures and organizational health were the most strongly affected factors. Interpretive structural modeling and MICMAC analysis further confirmed economic conditions as a principal driving variable and classified the major consequence-related constructs as dependent variables. All Cronbach’s alpha and composite reliability coefficients exceeded acceptable thresholds, and the structural path relationships were statistically significant. Furthermore, an SRMR value of 0.049 confirmed the satisfactory fit of the proposed model. Organizational dissent results from the systematic interaction of individual, structural, cultural, communicative, and economic factors. Establishing psychological safety for expressing opposing views, strengthening organizational communication, improving structural transparency, and addressing employees’ economic and human needs can facilitate constructive dissent and contribute to better decision-making, job satisfaction, organizational commitment, and organizational health.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین پیشایندها و پسایندهای دگراندیشی سازمانی و طراحی و اعتبارسنجی الگویی جامع برای آن در کمیته امداد امام خمینی (ره) استان یزد انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، بنیادی–کاربردی و از نظر رویکرد، آمیخته با طرح اکتشافی متوالی بود. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از استادان دانشگاه، صاحب‌نظران مدیریت و مدیران باسابقه گردآوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شد. مضامین استخراج‌شده با استفاده از دلفی فازی غربال و نهایی شدند. در بخش کمی، جامعه آماری شامل ۶۳۹ نفر از مدیران و کارشناسان کمیته امداد استان یزد بود که از میان آنان ۲۴۰ نفر با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دومرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه ساختاریافته گردآوری و از طریق تکنیک دیمتل، مدل‌سازی ساختاری تفسیری، تحلیل MICMAC و مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند. تحلیل‌ها با نرم‌افزارهای NVivo 11، SPSS 26 و SmartPLS 3 انجام گرفت. نتایج استنباطی نشان داد روابط ساختاری میان ابعاد فردی، سازمانی، فرهنگی، ارتباطی و اقتصادی دگراندیشی سازمانی معنادار بود. تحلیل دیمتل، شرایط اقتصادی را به‌عنوان اثرگذارترین عامل در شبکه روابط شناسایی کرد، درحالی‌که پاره‌فرهنگ‌های متنوع و سلامت سازمانی بیشترین اثرپذیری را نشان دادند. نتایج مدل‌سازی ساختاری تفسیری و تحلیل MICMAC نیز جایگاه شرایط اقتصادی را به‌عنوان متغیری محرک و نقش متغیرهای پیامدی را به‌عنوان عوامل وابسته تأیید کرد. ضرایب پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ همه سازه‌ها از حدود قابل‌قبول فراتر رفت و روابط مسیر مدل معنادار بود. همچنین، مقدار SRMR برابر با ۰٫۰۴۹، برازش مطلوب الگوی پیشنهادی را تأیید کرد. دگراندیشی سازمانی حاصل تعامل نظام‌مند عوامل فردی، ساختاری، فرهنگی، ارتباطی و اقتصادی است. ایجاد امنیت برای بیان دیدگاه‌های مخالف، تقویت ارتباطات سازمانی، افزایش شفافیت ساختاری و توجه به شرایط اقتصادی و انسانی کارکنان می‌تواند دگراندیشی سازنده را توسعه داده و به بهبود تصمیم‌گیری، رضایت شغلی، تعهد و سلامت سازمانی منجر شود.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/354/435