توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 4 پیاپی 13 1405 07 01 Explaining and Designing a Native Evaluation Model for Science and Technology Policies in Higher Education: A Qualitative Study Based on Thematic Analysis تبیین و طراحی الگوی بومی ارزیابی خط‌مشی‌های علم و فناوری در نظام آموزش عالی: مطالعه‌ای کیفی با رویکرد تحلیل مضمون 1 17 FA محمد علی باقری حجاز گروه مدیریت دولتی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران کرم اله دانش فرد گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. حسن سلطانی گروه مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران محمد علی افشار کاظمی گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران علیرضا روستا گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، شهر قدس، ایران Journal Article 1404/11/18 <p>The objective of this study was to explain and design a comprehensive, context-based native model for evaluating science and technology policies in higher education based on expert perspectives and qualitative data analysis. This study is applied in purpose and qualitative in nature, conducted using thematic analysis. The research population consisted of experts in science and technology within higher education, selected through purposive and snowball sampling. Data collection continued until theoretical saturation was reached, resulting in 23 in-depth semi-structured interviews. The collected data were transcribed and analyzed using Braun and Clarke’s approach, including stages of initial coding, theme identification, review, and naming. To ensure rigor, credibility strategies such as member checking, peer review, and detailed documentation of the research process were applied. The findings indicate that the evaluation of science and technology policies is a multidimensional and context-dependent phenomenon influenced by the interaction of internal and external factors. At the internal level, university governance, executive capacity, human and research resources, and managerial transparency significantly affect evaluation effectiveness. At the external level, macro-level policies, inter-institutional collaboration, and governmental financial support were identified as key determinants. The results also revealed that weak policy design, lack of clear indicators, disconnection between evaluation and decision-making, and overreliance on quantitative approaches are major barriers to effective evaluation. The proposed model can serve as a comprehensive and native framework for improving the evaluation of science and technology policies in higher education and can enhance evidence-based decision-making and policy effectiveness.</p> <p>هدف این پژوهش، تبیین و طراحی یک الگوی بومی، جامع و زمینه‌مند برای ارزیابی خط‌مشی‌های علم و فناوری در نظام آموزش عالی با اتکا بر دیدگاه‌های خبرگان و تحلیل داده‌های کیفی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت کیفی بوده و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل خبرگان حوزه علم و فناوری در آموزش عالی بود که از طریق نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. فرآیند گردآوری داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت و در نهایت 23 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق انجام شد. داده‌ها پس از ضبط و پیاده‌سازی کامل، بر اساس رویکرد براون و کلارک در چند مرحله شامل کدگذاری اولیه، استخراج مضامین، بازبینی و نام‌گذاری مضامین تحلیل شدند. به‌منظور تضمین اعتبار یافته‌ها، از روش‌هایی نظیر بازبینی مشارکت‌کنندگان، مرور همتایان و مستندسازی دقیق فرآیند پژوهش استفاده گردید. یافته‌ها نشان داد که ارزیابی خط‌مشی‌های علم و فناوری پدیده‌ای چندبعدی و زمینه‌مند است که تحت تأثیر تعامل عوامل درون‌نهادی و برون‌نهادی قرار دارد. در سطح درون‌نهادی، مؤلفه‌هایی مانند حکمرانی دانشگاهی، ظرفیت اجرایی، منابع انسانی و پژوهشی و شفافیت مدیریتی نقش معناداری در اثربخشی ارزیابی دارند. در سطح برون‌نهادی، سیاست‌های کلان علم و فناوری، همکاری‌های بین‌نهادی و حمایت مالی دولت به‌عنوان عوامل تعیین‌کننده شناسایی شدند. همچنین نتایج نشان داد که ضعف در طراحی اولیه سیاست‌ها، فقدان شاخص‌های شفاف، گسست میان ارزیابی و تصمیم‌سازی، و غلبه رویکرد کمی از مهم‌ترین موانع ارزیابی اثربخش هستند. بر اساس نتایج، الگوی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان چارچوبی بومی و جامع برای بهبود فرآیند ارزیابی خط‌مشی‌های علم و فناوری در آموزش عالی مورد استفاده قرار گیرد و با تقویت تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد، زمینه ارتقای کارآمدی سیاست‌ها را فراهم سازد.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/315/211