توسعه فردی و تحول سازمانی 3092-6491 3 پیاپی 9 1404 09 10 Barriers to the Development Model of Consumer Cooperatives in Iran: A Thematic Analysis Approach موانع الگوی توسعه‌ی شرکت‌های تعاونی مصرف در ایران با رویکرد تحلیل مضمون 1 13 10.61838/kman.jpdot.294 FA محمد هادی صفرنژاد نوکاشتی گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. مراد رضائی دیزگاه گروه مدیریت دولتی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران. مهرداد گودرزوند چگینی استاد مدیریت دولتی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Journal Article 1404/03/13 <p>This study aims to identify and explain the barriers shaping the development model of consumer cooperatives in Iran using a qualitative thematic analysis approach. This applied qualitative study adopted a phenomenological perspective. Data were collected through reviewing 56 scientific articles, 13 international reports, 21 domestic policy documents, and semi-structured interviews with nine managers, members, and experts of consumer cooperatives, selected through purposive and snowball sampling. Data were systematically analyzed using Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis with MAXQDA 20 software. The findings revealed six core themes including weak governance, managerial inefficiency, financial challenges, low member participation, technological and innovation weaknesses, and market limitations, which collectively form four overarching dimensions: institutional-structural, managerial-organizational, economic-financial, and socio-cultural barriers that interactively constrain cooperative development. Sustainable development of consumer cooperatives in Iran requires simultaneous reform of governance structures, managerial capacity building, financial system redesign, and reconstruction of members’ social capital within a comprehensive systemic framework.</p> <p>هدف این پژوهش شناسایی و تبیین موانع الگوی توسعه شرکت‌های تعاونی مصرف در ایران با رویکرد کیفی و تحلیل مضمون است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی با رویکرد پدیدارشناسی است. داده‌ها از طریق بررسی ۵۶ مقاله علمی، ۱۳ گزارش بین‌المللی، ۲۱ سند سیاستی داخلی و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۹ نفر از مدیران، اعضا و کارشناسان فعال در تعاونی‌های مصرف گردآوری شد که نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انجام گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک و نرم‌افزار MAXQDA 20 در شش مرحله نظام‌مند انجام شد. نتایج تحلیل نشان داد که موانع توسعه شرکت‌های تعاونی مصرف در ایران در قالب شش مضمون اصلی شامل ضعف حکمرانی، ناکارآمدی مدیریتی، چالش‌های مالی، مشارکت پایین اعضا، ضعف فناوری و نوآوری و محدودیت‌های بازار شکل می‌گیرند که در چهار بعد کلان نهادی–ساختاری، مدیریتی–سازمانی، اقتصادی–مالی و اجتماعی–فرهنگی تجمیع می‌شوند و به‌صورت شبکه‌ای و تعاملی الگوی توسعه تعاونی‌ها را محدود می‌کنند. یافته‌ها نشان می‌دهد که توسعه پایدار تعاونی‌های مصرف در ایران مستلزم اصلاح هم‌زمان ساختار حکمرانی، توانمندسازی مدیریتی، بازطراحی سازوکارهای مالی و بازسازی سرمایه اجتماعی اعضا در قالب یک رویکرد جامع و نظام‌مند است.</p> https://journalpdot.com/index.php/jpdot/article/download/294/195