ارائه الگوی تملق سازمانی در سازمان‌های دولتی شهر اصفهان - سنگکی زاده مهدی; اعتباریان خوراسگانی اکبر; فائقی سحر (توسعه فردی و تحول سازمانی)
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل شکل‌دهنده، ابعاد، راهبردها و پیامدهای تملق سازمانی و ارائه الگویی زمینه‌مند برای تبیین این پدیده در سازمان‌های دولتی شهر اصفهان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی–توسعه‌ای و از نظر ماهیت، توصیفی–اکتشافی بود و با رویکرد کیفی و روش نظریه داده‌بنیاد انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از مدیران، سرپرستان و کارشناسان ارشد سازمان‌های دولتی شهر اصفهان بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و گلوله‌برفی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته ۴۵ تا ۶۰ دقیقه‌ای گردآوری شد و نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با استفاده از مقایسه مستمر و طی مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی، براساس الگوی پارادایمی اشتراوس و کوربین، انجام گرفت. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، بازبینی مکرر کدها، مقایسه مستمر داده‌ها و ارزیابی پایایی بین کدگذاران به کار گرفته شد. تحلیل داده‌ها به شناسایی شش مقوله اصلی منجر شد. منفعت‌طلبی و فرصت‌طلبی، ضعف مهارت و توانمندی و فقدان امنیت شغلی به‌عنوان شرایط علّی شناسایی شدند. پدیده محوری شامل رفتارهای متظاهرانه، خودشیرینی و تملق کلامی، رفتاری و دیجیتال بود. فرهنگ سمی سازمانی و زمینه‌های اجتماعی–تاریخی، شرایط زمینه‌ای را تشکیل دادند؛ درحالی‌که سبک رهبری خودکامه، ویژگی‌های شخصیتی، ضعف شایسته‌سالاری، عدم شفافیت و رابطه‌گرایی از شرایط مداخله‌گر بودند. راهبردهای مواجهه با این پدیده در سه دسته دفاعی، انطباقی–بقا و انفعالی قرار گرفتند. پیامدهای تملق سازمانی نیز شامل تخریب سرمایه اجتماعی و اعتماد، کاهش انگیزه و بهره‌وری و فرسایش اخلاقی و عدالت سازمانی بود. تملق سازمانی پدیده‌ای چندسطحی و وابسته به تعامل عوامل فردی، مدیریتی، ساختاری و فرهنگی است؛ بنابراین، کاهش آن مستلزم تقویت شایسته‌سالاری، شفافیت، امنیت روانی، ارزیابی عینی عملکرد، رهبری اخلاق‌مدار و سازوکارهای بازخورد ناشناس و ۳۶۰ درجه است.